Hoe een portefeuille te starten...

©A

Beginnende beleggers die een aandelenportefeuille willen starten, gaan best gestructureerd te werk. Om valkuilen te vermijden, en om met zo weinig mogelijk risico een optimaal rendement te behalen.

Met deze bijdrage willen we u op weg helpen bij de opstart van een aandelenportefeuille. Let wel: het betreft hier enkel het aandelengedeelte. Een vermogen bestaat uit meer dan aandelen alleen. Andere activaklassen zoals vastgoed (eigen woning), (bedrijfs)obligaties, fondsen of trackers, edele metalen zoals goud, ... hebben eveneens een plaats in uw vermogen. De invulling daarvan hangt af van uw risicoprofiel en is dus voor iedereen anders.

■ Spreiden

We kunnen er niet genoeg op hameren: spreiden is erg belangrijk. Dat kan op verschillende manieren.

Spreiden van de risico’s
De Belegger kent naast een advies aan elk aandeel ook een risicorating toe. U kan op die manier nagaan hoeveel risico uw portefeuille draagt. Hoe hoger het risico hoe minder gewicht u aan een aandeel mag toekennen (zie tabel en ook kaderstuk).

Spreiden over sectoren
Naast het spreiden van de risico’s is het ook goed om niet alle eieren in dezelfde mand te leggen en te spreiden over verschillende sectoren. Beleggers die een te groot deel investeren in hippe technologieaandelen zoals Facebook of AMD, kregen de voorbije weken rake klappen.

U kan ook binnen een bepaalde sector aan risicobeheersing doen: het ene aandeel is riskanter dan het andere. In dat kader moet u de wissel ING-Deutsche Bank in onze portefeuille zien.

Spreiden over individuele aandelen
Over hoeveel aandelen uw portefeuille dient gespreid te worden, hangt in grote mate van de omvang van uw portefeuille af. Hoe meer, hoe veiliger in principe. Anderzijds zal een portefeuille met  veel  aandelen neigen naar een ‘index’-prestatie. Maar u kan zelf dan wel de gewenste accenten leggen. Doorgaans wordt een spreiding over 20 à 25 aandelen als voldoende beschouwd. Kleinere portefeuilles kunnen gebruik maken van holdings om met minder aandelen toch voldoende spreiding te hebben.

Spreiden in de tijd 
Het spreiden in de tijd van uw beleggingen is erg belangrijk. Zo schakelt u het aspect ‘timing’ uit. Niemand bezit immers de gave om aandelen op het laagste niveau te kopen en om op het hoogste niveau weer te verkopen. Zet uw beschikbare geld dan ook slechts geleidelijk en systematisch aan het werk. Zo mijdt u de waan van de dag en zal u ook op de laagste niveaus kopen, net op het moment dat anderen (zij die trachten te timen) niet durven. En zo kan u rustig slapen: crisissen worden dan kansen. Beleggen is overigens geen exacte wetenschap. Een wijzigend sentiment dient vaak ondergaan te worden: de situatie eind 2015 kon niet doen vermoeden dat een imploderende grondstoffenmarkt begin 2016 aanleiding zou geven tot een forse beurscorrectie. De tabel op deze pagina toont aan dat indien u gespreid belegt (per kwartaal) uw rendement hoog kan oplopen, ongeacht de beursevolutie.   

■ Gewichten


Het ene risico is het andere niet. Het is dan ook verstandig om volgende vuistregel toe te passen: het ‘gewicht’ van een aandeel dient ‘gepast’ te zijn, in functie van het risico. Daarom:

Herbalanceer tijdig. Dankzij goede resultaten, overname(speculatie) of hoge verwachtingen kan de beurskoers te fel doorstijgen in verhouding tot zijn ‘faire waarde’. Voor de portefeuille van De Belegger grijpen we een oplopend gewicht altijd aan om te ‘herbalanceren’. We verkopen in dat geval een deel van onze positie in het betrokken aandeel, om het gewicht opnieuw in lijn te brengen met wat raadzaam is. Loopt het alsnog fout met het betrokken bedrijf, dan zal de impact op het rendement van de portefeuille beperkt zijn. En de grote winsten werden intussen al veilig gesteld. Te veel beleggers ‘vergeten’ deze techniek toe te passen.

► Vermijd telkens automatisch bij te kopen wanneer de koers van een aandeel fors daalt. Een veel gehoord argument: bijgekocht om de gemiddelde aankoopprijs van het aandeel te verlagen. Niet altijd een goede reden, zeker niet als het gaat om aandelen met een hoog risico (‘3’ of ‘4’). Ga daarom steeds na waarom een aandeel zo daalt, want meestal is daartoe een gedegen reden. Is er niets mis met het bedrijf (en de risico’s dus beperkt) en is de daling bijvoorbeeld het gevolg van een algemene beursmalaise, dan kan dat wel een reden zijn om bij te kopen. We denken aan X-FAB.

De totaliteit van aandelen met een hoger dan gemiddeld risico in uw portefeuille mag eveneens niet te hoog oplopen. Voor de portefeuille van De Belegger streven we er naar voor zowat driekwart (inclusief cash) in aandelen met een rating ‘1’ en ‘2’ belegd te zijn. Het saldo gaat naar aandelen met rating ‘3’ en ‘4’.

Momenteel gaat terug meer gewicht naar 1 en 2, omdat we net de klemtoon op kwaliteit willen leggen (o.a. lage schulden). 

■ Blijf bij uw plan

Als u een selectie heeft gemaakt van koopwaardige aandelen of u wil onze aandelenportefeuille volgen, dan zijn er enkele tips om uw hoofd koel te houden. 

Volg de trend
Beleggen zou simpel moeten zijn. U volgt gewoon de trend en klaar is kees. Maar langetermijntrends kunnen wijzigen. U moet dan ook steeds met een kritische geest naar trends kijken. Deze tendensen zijn niet gebonden aan een of andere activaklasse, maar vinden we terug bij vreemde munten, grondstoffen, rentemarkten, emerging markets, technologie ... Trends kunnen zowel positief als negatief zijn. Als recent voorbeeld voor dit laatste: de evolutie van de olieprijs. De forse daling zette een mechanisme op gang. Landen die afhankelijk zijn van olie-inkomsten schroeven hun uitgaven terug en verkochten (westerse) aandelen om hun tekorten te financieren. Intussen krijgen de olietoeleveranciers minder bestellingen en dreigen heel wat met schulden gefinancierde activa waardeloos te worden. Een lagere economische groei en onzekerheid over de financiële impact van waardeloze leningen op de kredietverschaffers wegen zwaar door in de beursindexen.

Panikeer niet
Koerscorrecties die op het moment zelf heftig lijken, verdwijnen op lange termijn in het niets. Op een langetermijngrafiek is bijvoorbeeld nagenoeg niets meer te zien van de beurscrash van oktober 1987. Ook na 2008 kwam het allemaal goed. In 2015 bereikten de meeste aandelen opnieuw de koersniveaus van 2007 en werden intussen dividenden geïnd. Uiteraard is dat niet voor elke sector het geval. De zwaar getroffen banksector is fors afgeslankt en haalde veel geld op (verwatering voor aandeelhouders) waardoor het winstpotentieel minder groot is. Logisch dat hier de aandelen lager noteren dan in 2007. Maar tussentijds boden ook zij kansen (forse koerswinsten). Een algemene verkoopgolf biedt ook op kortere termijn kansen. Een goedehuisvader kan en mag daarvan gebruik maken, op voorwaarde dat hij ook opnieuw verkoopt (herbalanceert) eenmaal zich een betekenisvol herstel aftekent. Zo worden kansen benut en blijft u veilig beleggen.

Werk met limietkoersen! We plaatsen bijna altijd limieten bij aandelen-orders. Soms grijpen we daardoor naast een aandeel. Wijk hier evenwel niet teveel vanaf. Bij stijgende aandelenkoersen denkt u al vlug dat u de boot zal missen. Maar als de beurzen vervolgens weer corrigeren, kan dat limietorder evenwel snel uitgevoerd zijn.

Altijd opportuniteiten
Soms vreest u als belegger een opportuniteit te missen. Meestal gaat het dan om bedrijven actief in gegeerde domeinen waarvoor de trend de komende 10, 20 jaar gunstig blijft. Vandaag is dat alles wat te maken heeft met de vergrijzing (gezondheidszorg, vrijetijdsbestedingen, ...), maar ook medische technologie, luxe en voeding. Veel beleggers geloven voor dergelijke aandelen in een ‘buy and hold’-strategie. Vaak terecht. Maar soms gaat het ook om hypes (zie verder). Een grote vraag en slechts weinig beleggers die bereid zijn om te verkopen, kan dan tot forse koersstijgingen en torenhoge waarderingen leiden. Voor dergelijke aandelen zijn koerscorrecties - wanneer de waarderingen opnieuw aanvaardbaar zijn - in principe koopgelegenheden. Niettemin moet u er niet automatisch vanuit gaan dat langetermijntrends tot in de eeuwigheid zullen aanhouden. Trends kunnen ook wijzigen. Neem nu EVS. Ooit geprezen als marktleider in een snelgroeiende niche en destijds peperduur, maar daarna enige tijd op de dool (en de waardering een pak aantrekkelijker). Het aandeel belandde al vlug in een neerwaartse spiraal. Intussen lijkt het tij opnieuw ten gunste gekeerd mede door overnamespeculatie. Moraal van het verhaal: heb geen schrik om een grote kans te missen, maar focus op een correcte waardering.

Let op met hypes
Een bedrijf actief in een gehypte sector heeft naast stijgingspotentieel ook een groot dalingsrisico. Als voorbeeld kunnen we de sector van het 3D-printen of de zonne-energie aanhalen. De aandelen uit deze sector krijgen steevast een rating ‘4’ opgekleefd.

► Voor ieder wat wils
Voor wie ruimer wil gaan dan onze ‘aandelenportefeuille’ zijn er twee koopselecties: de ‘Basiswaarden’ bestaan uit aandelen die in elke portefeuille thuishoren en de ‘Actieve Koopselectie’ huisvest aandelen voor de actievere belegger die wat meer suspens zoekt. Door deze selecties kan iedereen de portefeuille op maat bijkruiden (meer/minder risico).

 

■ Beleg voor de lange termijn

Beleg enkel in aandelen met geld dat u voor de langere termijn (min. 5 à 10 jaar) niet nodig heeft. Snel wat geld op de beurs beleggen voor u enkele maanden later start met de bouw van een huis, is geen goede strategie. Dat heeft niets te maken met beleggen, maar is louter speculeren. Beurzen gaan immers nooit rechtlijnig hoger.

Holdings
Een evenwichtige portefeuille samenstellen start met het kopen van holdings. Zij combineren immers ‘value’ met spreiding. Onze aandachtspunten bij de beoordeling: de evolutie bij de onderliggende participaties en de korting tegenover de intrinsieke waarde. Investeringsmaatschappijen zoals Gimv en Ackermans & van Haaren of holdings zoals GBL en Sofina bezitten een portefeuille van (al dan niet beursgenoteerde) bedrijven gespreid over verschillende sectoren. U kan ze beschouwen als een gespreid fonds, maar dan met lage beheerskosten. In deze analyse kwamen we uitgebreid op de monoholdings terug.

Trackers
Een tracker of Exchange Traded Fund (ETF) is niet meer of minder dan een beursgenoteerd beleggingsfonds. Een ETF ‘trackt’ (volgt) een onderliggende index. Dat kan een aandelenindex zijn, maar ook een obligatie-index of een grondstof. Een tracker zal dus nooit beter presteren dan de onderliggende index. Dat wordt dan ook ‘passief beleggen’ genoemd en hierdoor zijn de beheerskosten meestal beperkt. Trackers zijn niet onderhevig aan de ‘kleinebeleggertaks’ mocht u de deelbewijzen binnen de 6 maanden weer verkopen. Volgende week komen we in De Belegger uitgebreid terug op het aanbod aan trackers.

U kan in deze dossiers  en hier meer vernemen over trackers

■ Nog even dieper ingaan op het nemen van risico’s

Een veelgehoord verwijt aan aandelenbeleggers is dat ze ‘spelen’ op de beurs en onnodige risico’s met hun vermogen nemen. Maar wat te denken van de overgrote meerderheid van de bevolking die zijn zuurverdiende spaarcentjes op een spaarboekje laat staan. Door de geldontwaarding (inflatie) verliest die ‘brave’ spaarder vandaag elke dag centen en is er geen aangroei van het vermogen (nulrente). Om van het ‘pensioen’ te kunnen genieten is een aangroei van het vermogen nochtans noodzakelijk. Of voor wie al op pensioen is en inkomsten wil om van te leven, moet al evenmin bij een spaarrekening zijn. Zie het ‘boekje’ dan ook als een buffer voor onvoorziene uitgaven en/of als een soort ‘wachtrekening’ om in te kunnen spelen op eventuele opportuniteiten.

Gepast
Het beste risicobeheer bestaat er in om de risico’s niet te hoog te laten oplopen. Of om niet meer risico’s te lopen dan u kan dragen. Uit een Europese richtlijn vloeide ‘MIFID’ voort: Markets In Financial Instruments Directive. Uw bankier sprak u er ongetwijfeld al over aan om uw zogenaamde risicoprofiel samen te stellen. Belangrijk om te bepalen hoeveel van uw vermogen best in aandelen, obligaties, spaarboekjes, vastgoed, ... moet/mag belegd zijn. Een oefening waarvan het resultaat voor iedereen anders zal zijn. Het is belangrijk dat u vooreerst dat profiel op een objectieve manier bepaalt en vervolgens voor een gepaste toewijzing van uw middelen zorgt. Maar ook binnen de aandelenportefeuille zelf dient u wegingen toe te passen in functie van het eigen risicoprofiel. Het spreekt voor zich dat u minder risico loopt naarmate u aandelen met rating ‘1’ en ‘2’ laat overwegen. Niet dat deze aandelen niet kunnen dalen. Uiteraard wel, zeker als het sentiment negatief is. Het kwaliteitsgehalte maakt dat de koersen zich uiteindelijk zullen herpakken én beperkt het risico op ‘ongelukken’.   

Risicorating 
Om een aandeel een ‘gepast’ gewicht te geven in uw aandelenportefeuille geven we een inschatting van de risico’s met ons ratingsysteem. Diverse elementen kunnen aan de basis liggen waarom wij het ene aandeel risicovoller vinden dan het andere. De balans en de aard van de activiteiten zijn twee belangrijke criteria, maar ook de kwaliteit van het management speelt een rol.

►  Een gepaste balans (een bedrijf mag schulden hebben) is belangrijk voor een optimaal rendement op het eigen vermogen en om voldoende financiële slagkracht te hebben. Zeker in tijden van onzekerheden en crisissen komen bedrijven met een gezonde balans er steevast als winnaar uit, terwijl de zwakkeren het risico lopen van het toneel te verdwijnen.

►  Risicoratings kunnen wijzigen in de tijd. Door verschillende overnames (o.a. fabrieken Pirelli, ...) kort na elkaar is de gezondheid van de balans van Bekaert verslechterd. Hierdoor is de risicorating van Bekaert op vrij korte termijn gewijzigd van ‘2’ naar ‘3’. Ook in de nutssector staan de ‘betere’ bedrijven onder druk als gevolg van de schulden of beslissingen van regeringen rond energieproductie (Duitse energiewende). Het komt er dan op aan om hierop gepast te reageren.

DB4x4 pijlers

Om een nog betere inschatting te maken van de aard van activiteiten deelt De Belegger beursgenoteerde bedrijven onder in DB 4x4 pijlers. We hebben vier pijlers: dividend & inkoop eigen aandelen, valuewaarden, duurzame groeiers en turnarounds & beloftes.  Bedrijven met een in grote mate voorspelbare en stijgende kasstroom (duurzame groeiers) zijn uiteraard minder risicovol dan cyclische bedrijven, waarvan de winst fors kan schommelen in functie van de economische conjunctuur. Technologiebedrijven dragen per definitie een hoger dan gemiddelde risico, omdat de technologie van vandaag morgen alweer verouderd kan zijn. Bij biotechnologiebedrijven is het al dan niet welslagen van een onderzoek naar een nieuw geneesmiddel bepalend: er op of eronder. Deze laatste horen thuis in de pijler ‘beloftes & turnarounds’, een pijler die niet te zwaar mag wegen. Dividendwaarden zijn dan weer een soort van veilige buffer in uw portefeuille.  Hier is het van belang of een dividendwaarde in staat is om de aandeelhouder op een duurzame manier te vergoeden. Met een riante kaspositie en een lage pay-out (percentage van de winst dat wordt uitgekeerd) is het alleszins gemakkelijker om het dividend op peil te houden of zelfs te verhogen. Aandelen kunnen overigens ook van pijler veranderen. Cisco was een duurzame groeier, maar sinds de forse verhoging van het dividend en de inkoop van eigen aandelen hoorde het aandeel eerder in de pijler dividendwaarden thuis. Na enkele jaren van stilstand verhuisde Cisco in 2018 opnieuw naar de pijler duurzame groeiers.

 

■ Aandelenportefeuille van De Belegger

©A

Met een gemiddeld rendement van 8,8% per jaar sinds de oprichting in 1984 hebben we aangetoond dat de modelportefeuille van De Belegger een goede basis kan zijn voor uw eigen portefeuille. Een rendement dat behaald is in weerwil van de verschillende crisissen door de jaren heen.
Het gaat hier enkel om aandelen. Uiteraard mogen in een gespreide portefeuille ook obligaties, beursgenoteerd vastgoed, fondsen, cash en eventueel een beetje goud niet ontbreken. En niet te vergeten, voor de meesten is het eigen huis nog het grootste en beste bestanddeel van het vermogen.
Door de aandelenportefeuille van De Belegger te volgen kan u als abonnee hetzelfde rendement behalen in uw aandelenportefeuille. We brengen u immers vooraf op de hoogte welk order (welk aandeel, op welke beurs en tegen welke koers) we in de markt plaatsen. Dat gebeurt via een zogenaamde DB-Alertmail. U hoeft dus gewoon hetzelfde order online in te voeren of aan uw bank of broker door te geven. Ook op onze website kan u zien of er een openstaand order is. In de toekomst zal u de orders ook via uw smartphone kunnen opvolgen.

Een goede raad voor wie onze portefeuille wil kopiëren: doe dat niet helemaal in een keer, maar houd rekening met de volgende puntjes:
Kies in eerste instantie voor aandelen uit onze aandelenportefeuille met de laagste risicoratings (rating ‘1’  à ‘2’). Dat zijn bedrijven met een goede balans (weinig schulden), een goed management en actief in minder risicovolle sectoren. Ook met kwaliteitsbedrijven kan u immers mooie rendementen halen en - niet onbelangrijk - vermijdt u grote ongelukken.

► Niet alle aandelen die in onze aandelenportefeuille zitten hebben een koopadvies. Als u begint met een portefeuille op te bouwen, focus u dan ook uitsluitend op die aandelen die nog een koopadvies (K) achter hun naam hebben (of aandelen met een H+-advies die door nerveuze markten een appelflauwte kennen).

► Heb oog voor de gewichten die we in onze aandelenportefeuille aan elk aandeel toekennen. Mogelijk is de omvang van de portefeuille die u wil uitbouwen kleiner/groter dan de onze. Zorg ervoor dat u aankopen verricht in dezelfde verhouding dan bij ons.

► Besteed aandacht aan de investeringspijlers volgens onze DB 4x4-beleggingsfilosofie (meer info www.beleggger.be/DB4x4). We brengen daarbij elk aandeel onder in een van de vier investeringspijlers (duurzame groeiers, dividendwaarden, value of beloftes & turnarounds). Het zal u niet ontgaan zijn dat we het jongste jaar vooral de pijler ‘dividendwaarden & inkoop eigen aandelen’ stelselmatig hebben uitgebreid. Zie ook kader ‘risico’s.

► Een aandeel met een DB 4x4 Onderscheiding zullen we uiteraard in onze aandelenportefeuille trachten op te nemen. Het zijn immers aandelen waarvan we verwachten dat ze veel beter presteren dan de onderliggende beursindexen.